Zijn we niet allemaal (soms) een beetje kwetsbaar ?

Kwetsbaarheid inclusief bekeken door de ogen van kwetsbare groepen

Vele mensen schoppen het toch ver ondanks (weinig of veel) tegenspoed en/of gebrek aan kansen. Sommige door hun werk, sommige door hun engagementen als vrijwilliger of als partner/ouder of gewoon als goede vriend. Sommige leggen een bijna vlekkeloos parcours af en dragen bij in verschillende rollen,  en worden plots geconfronteerd met tegenslag. Vaak zijn de eigen moeilijkheden zelfs onzichtbaar voor het eigen netwerk.

Moeilijkheden van medewerkers, vrijwilligers en mensen komen vaak laat of té laat aan het licht. Als de persoon geveld is door depressieve klachten, een burn-out of andere klachten of een ongelegen verandering. Binnen vele organisaties en huishoudens is er geen ruimte meer om te praten over problemen. Praten over problemen blijft één van de moeilijkste dingen.

(Maatschappelijke) verwachtingen, eisen gecombineerd met onze rugzak

We verwachten van vrijwilligers, medewerkers en onze doelgroep meer en meer. Dat mag en is ook nodig in een veranderende maatschappij.  Sommige krijgen een zware rugzak met de nodige kwetsbaarheden, andere hebben dan wat wat meer geluk en vanzelfsprekendheden. Harde werkers, in de breedste zin, zijn er in iedere werknemer, werkloze, vrijwilliger, huismoeder en student. Mensen waar we vaak naar opkijken en dan de vraag stellen ‘hoe krijgt die persoon dat voor elkaar?’ of ‘hoe kan die dat volhouden?’. Die workaholic, voltijds vrijwilliger, tiener of zelf in te vullen iemand kennen we allemaal. Iedereen heeft een huishouden, netwerk en liefst een inkomen of studeert. Op goede vrijwilligers, werknemers, partners doet iedereen graag beroep. Echter komt de vraag hoe het écht gaat, zelden aan bod.

Vaak worden organisaties getroffen waar ze het kwetsbaarst zijn, bij de meest gemotiveerde en passionele vrijwilligers of medewerkers. Taken worden overgenomen en herverdeeld met de nodige stress en onzekerheid. Achteraf gezien was de ketting van gebeurtenissen die leidde tot uitval gemakkelijk te achterhalen (en dus te voorkomen). Maar medevrijwilligers, partners, collega’s vallen vaak uit de lucht desondanks ze soms (dezelfde of andere) kwetsbaarheden delen.

Wie zijn die kwetsbare groepen ?

Wanneer we praten over kwetsbare groepen, denken we al snel aan leefloners, ocmw cliënten (niet hetzelfde!), mensen met een beperking of misschien holebi’s en transgenders of mensen met een andere huidskleur of nationaliteit. Bij andere is het in de vorm van een genetische voorbeschikking, opvoeding of omgeving. Sommige worden  plots geconfronteerd met een overlijden of werk of studiegerelateerde zorgen. Iedereen kan zich plots kwetsbaar voelen. Erover praten en ondersteuning zoeken zorgt dat we (kunnen blijven) bijdragen in welke vorm dan ook.

Hoe gaat het echt met u?

Over onszelf en onze moeilijkheden praten is vaak het moeilijkste wat er is. Deze vraag, gesteld door de juiste persoon, kan ook mij nog steeds even doen wankelen. Door mijn eerder (vrijwilligers)werk, mijn praktijk(ervaring) heb ik al met vele gepraat over hoe het echt met ons gaat. Bij vele van ons spelen kleine en grote vormen van kwetsbaarheden. Die bijhorende variaties en aspecten hebben op vele van ons een invloed. Als we (geïnformeerd kunnen) nadenken en sommige in ons netwerk laten weten hoe het echt met je gaat, is iedereen al een grote stap vooruit. Als we dit niet doen, dreigen we waardevol talent in alle mogelijke vormen te verliezen. Waardevolle werknemers, moeders, vrijwilligers, ouderen en jongeren die niets liever willen, dan opnieuw bij te dragen.

De gezondheid van iedereen en niet enkel de ‘kwetsbare’

Daarom is het niet voldoende om enkel bezig te zijn met de onderbelichte (geestelijke) gezondheid van zogezegde kwetsbare vrijwilligers, collega’s en mensen. Vaak wijkt de definitie van kwetsbare groepen van een organisatie af. In werkelijkheid toont kwetsbaarheid zich op 1001 onvoorziene manieren. We moeten allen nadenken over onze (mentale) gezondheid, durven praten en stappen ondernemen. We moeten kiezen voor een pro actieve en preventieve aanpak in plaats van een reactieve reactie wanneer er al uitval is.

Als voltijds vrijwilliger en oa LGBTI activist en maatschappelijk werker zag ik de het taboe rond praten over ons eigen welbevinden. Tijdens mijn opleiding, stages en eerste werkervaring zag ik opnieuw hoe moeilijk het is om te praten over onszelf en de stap naar hulp te zetten.

Binnen een oplossingsgericht gesprek wordt er zelden besproken welke kwetsbaarheden er zijn en hoe of wanneer deze zijn ontstaan. Ik vermoed dat vele oplossingsgerichte professionals dit niet zullen bevragen. De oorzaak of theorie hoe klachten ontstaan is immers niet nodig. We gaan op zoek naar oplossingen om de klacht te bestrijden. Kort (en functioneel) stilstaan bij kwetsbaarheden kan maar moet niet. Erkenning blijft belangrijk! Lees hier meer over mijn visie op individuele begeleiding.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit blogbericht voor uzelf of uw organisatie? Aarzel niet om mij vrijblijvend te contacteren via mijn website met livechat dylansenczuk.be , per e-mail info@dylansenczuk.be of het nummer 0485 28 94 91